Zuurstof speelt een belangrijke rol in het leven, want elke cel in ons lichaam heeft zuurstof nodig. In de geneeskunde wordt zuurstof al regelmatig toegepast bij het behandelen van wonden. Voor tandheelkundige behandelingen verschijnen de laatste jaren meer producten, waarvan (actieve) zuurstof een bestanddeel vormt.
Zuurstof in deze producten zouden bepaalde orale processen verbeteren, waardoor er bijvoorbeeld betere wondgenezing ontstaat en ook zouden producten werkzaam zijn om gingivitis of peri-implantitis te verminderen.
Maar welke rol speelt zuurstof nu in de wondgenezing ? Hoe zit het precies met de zuurstof in de orale wondgenezing ?
In deze blog kan je de antwoorden op deze vragen lezen.
Welke rol speelt zuurstof in wondgenezing ?
Zuurstof speelt een belangrijke rol in verschillende processen en stadia van de wondgenezing. Voor een succesvolle wondgenezing is het noodzakelijk, dat bepaalde celfuncties blijven verlopen. Hiervoor is de aanwezigheid van zuurstof essentieel. Zuurstof is nodig voor de ‘reparatie’ processen, zoals ontwikkeling van de cel (cel profileratie), collageensynthese en bacteriële verdediging (1,2).
Drie fasen van wondgenezing
Wondgenezing is een dynamisch stapsgewijs proces en bestaat uit drie overlappende fasen (1-3):
- Reactiefase: bloedings- en ontstekingsfase
De eerste fase is de reactiefase en die bestaat uit twee onderdelen: bloedings- en ontstekingsfase. Doel van de bloedingsfase is het voorkomen van wonduitbreiding. De bloeding wordt gestopt door het stollingsproces. Na het stoppen van de bloeding moeten de dode cellen en micro-organismen opgeruimd worden. Dit gebeurt in de ontstekingsfase.
- Regeneratiefase: proliferatiefase of fibroblastenfase
In deze fase wordt het verloren dermis vervangen door nieuw weefsel (reparatie) en wordt de wond gesloten (regeneratie van epitheel).Het nieuw gevormde weefsel heet granulatieweefsel. Voor de vorming van granulatieweefsel zijn verschillende (voedings)stoffen nodig, zoals: eiwitten, mineralen, vitamine A en C, groeifactoren, enzymen, hormonen en zuurstof(!).
Bij het ontbreken van één van deze stoffen kan de wondgenezing ernstig worden vertraagd of zelfs gestagneerd.
- Rijpingsfase: maturatiefase of remodelleringsfase
Het granulatieweefsel dat de dermis heeft vervangen moet uitrijpen tot een dun, soepel en wit bindweefsel litteken. Dit proces kan 6 maanden tot 2 jaar duren.
In de ontstekingsfase gebruiken de cellen veel zuurstof. Hierdoor kan wond hypoxie ontstaan. Hypoxie is zuurstoftekort in weefsels. Hypoxie kan het wondgenezingsproces benadelen, vanwege de vertraging van angiogenese (vorming bloedvaten) en vertraging van groei van granulatieweefsel en van epithelialisatie (1-2). Tevens wordt het fagocyterende werk van de leukocyten om bacteriën te doden belemmerd, hierdoor wordt de wond gevoelig voor infectie (4). Bij het optreden van kolonisatie of infectie is er een veelvoud aan leukocyten nodig, waardoor zuurstof toename nodig is. Zuurstof is tevens fataal voor anaerobe bacteriën in de wond. Zuurstof is dus noodzakelijk voor verschillende fasen in de wondgenezing (1-4).
Oké, zonder zuurstof, geen goede wondgenezing. Dat is duidelijk.
Hoe zit het nu precies met de zuurstof in de orale wondgenezing ?
Dat is een interessante vraag, waar geen wetenschappelijk onderbouwd antwoord op te geven is. De reden hiervan is, dat er op dit moment geen enkel wetenschappelijk artikel is gepubliceerd, waarbij (actieve) zuurstof is onderzocht bij orale wondgenezing. Wetenschappelijk onderzoek is dus nodig.
Wat is er dan bekend over de werking van mondverzorgingsproducten met zuurstof ?
Meer lezen over de werking van mondverzorgingsproducten met zuurstof zoals Bluem® en O7 Active® ? Wil je weten of deze producten effectief zijn bij peri-implantitis of gingivitis ?
Lees ook meer over Bluem en O7 Active: Actieve zuurstof in de mondzorg: Update 2018
Bronnen
1. Schremi S, Szeimies RM, Prantl L, Karrer S , Landthaler M, Babilas P. Oxygen in acute and chronic wound healing. British Journal of Dermatology 2010,10-12
2. Eisenbud DE. Oxygen in wound healing. Nutrient, antibiotic, signaling molecule, and therapeutic agent. Clin Plastic Surg 2012, 39, 293-310
3. http://www.klinion.nl/genezingsproces/
4. Manning HA, Bril AM. De rol van een zuurstofproducerend verband in het proces bij wondgenezing. WCX Nieuws 2012, 28:1,19-21
