Dat Energy Drinks een gevaar zijn voor het gebit, dat weten we als mondzorgprofessionals wel. Maar wat is het effect van de Energy Drinks op de lichamelijke en psychische gezondheid? En op welke manier zijn deze effecten van invloed op de behandeling van de patiënt ?
De consumptie van Energy Drinks en sportdranken door kinderen en adolescenten is de laatste jaren enorm gestegen (1). Door de verkrijgbaarheid in supermarkten én de lage prijzen van Energy Drinks (verkrijgbaar vanaf 0.27euro per blikje!), zijn deze dranken voor kinderen en adolescenten makkelijk te kopen. Tussen de 30 en 50% van de adolescenten drinkt 1 of meerdere Energy Drinks per maand (2).
Wat zijn de ingrediënten van Energy Drinks ?
Cafeïne is het hoofdingrediënt van Energy Drinks. De meeste Energy Drinks bevatten ook taurine, guarana, glucuronolactone, ginseng, vitamine B-complex en nog een verscheidenheid aan andere ingrediënten (2).
Het effect van de cafeïne wordt versterkt door de aanwezigheid van de andere bovengenoemde ingrediënten, zoals taurine en guarana (1). Cafeïne zorgt voor de remming en activering van bepaalde receptoren in het lichaam. Waardoor de bloeddruk stijgt, hartslag toeneemt en de kans op dehydratie toeneemt (1).
Cafeïne dosering
Uit onderzoek is gebleken, dat een ‘veilige’ dosis cafeïne ongeveer tussen 200 en 300mg cafeïne bevat. Ter vergelijking: deze ‘veilige’ dosis staat gelijk aan 2 koppen koffie. Terwijl Energy Drinks ongeveer 500mg cafeïne per blikje bevatten (1)!
Wat voor invloed hebben Energy Drinks op de lichamelijke gezondheid ?
Hoge doseringen van cafeïne kan overdosering veroorzaken. Regelmatige overdosering van cafeïne door Energy Drinks, kan bij adolescenten en volwassenen leiden tot slaapproblemen, diabetes, hartproblemen, hoge bloeddruk, overgewicht (door suiker) (2-5). Op latere leeftijd kan overdosering leiden tot osteoporose en ernstige hartproblemen (2-5).
Wat voor invloed hebben Energy Drinks op de geestelijke gezondheid ?
Hoge doseringen cafeïne door Energy Drinks veroorzaken ook psychische, gedrags -en stemmingsstoornissen, zoals angststoornissen, verhoogd gevoel van stress, geïrriteerdheid en depressiviteit (3-6). Tevens hebben frequente hoge doseringen cafeïne een negatieve invloed op het geheugen en leerprestaties (6). Veelvuldig cafeïne-gebruik door adolescenten wordt geassocieerd met een verhoogd risico-gedrag en impulsiviteit (3).
Let op: ‘afkick’-verschijnselen van cafeïne gaan ook gepaard met het gevoel van depressiviteit, vermoeidheid, hoofdpijn en verminderde mentale prestaties (3). Deze ‘afkick’-verschijnselen kunnen het gebruik van Energy Drinks dus blijven stimuleren om deze verschijnselen te verminderen. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel.
Energy Drinks en alcohol
Energy Drinks worden regelmatig gemixt met alcoholische dranken, zoals de bekende mix van rode wodka met RedBull. Deze combinatie van Energy Drinks met alcohol zorgen voor een verhoogd risicovol gedrag (3). Door een onderdrukking door de cafeïne van het bedwelde (dronken) gevoel, onderstaat zelf-overschatting en meer risicovol gedrag, zoals bijvoorbeeld overmatige alcoholconsumptie en ongeremd en roekeloos gedrag (3,6).
Erosie, hypersensitiviteit en verkleuring
Energy Drinks vormen een gevaar voor het gebit, vanwege de hoge suikerconcentratie en de lage zuurgraad (pH-waarde van 3.3!). Uit onderzoek is gebleken dat het veelvuldig gebruik van Energy Drinks de kans op erosie vergroot en door de gevolgen van erosie ook meer dentine hypersensitiviteit (‘gevoelige tanden’) ontstaat (7-9).
Let op: In het conceptadvies Erosieve gebitsslijtage (2014) van het Ivoren Kruis wordt aangegeven dat de pH-waarde en buffercapaciteit een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van erosie. Omdat de pH-waarden en buffercapaciteit verschillen per Energy Drink, vormen niet alle drinks een even groot risico voor erosieve gebitsslijtage (10). Lees meer hierover op de website van het Ivoren Kruis.
Ook kunnen Energy Drinks verkleuring van composiet restauraties veroorzaken. De restauraties worden ‘geler’ door het veelvuldig drinken van Energy Drinks en de hardheid van het restauratie-oppervlak neemt af (11, 12).
Energy Drinks en mondzorg
Als mondzorgprofessional is het belangrijk om niet alleen aandacht te hebben voor de gevolgen en gevaren van Energy Drinks voor de mondgezondheid. Maar ook voor de gevolgen van deze Energy Drinks op de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Wees alert als mondzorgprofessional op deze gezondheidsklachten tijdens de anamnese en hou hiermee rekening in het behandelplan en adviezen.
Als een patiënt dagelijks Energy Drinks drinkt, zal er ook een gedragsverandering plaats moeten vinden. Denk hierbij dan ook aan het inzetten van Motivational Interviewing. Probeer te achterhalen of de patiënt zijn drinkgedrag wel wil veranderen. Ter ondersteuning van de patiënt, is het belangrijk om de patiënt ook bewust te maken van eventuele afkickverschijnselen, die door het stoppen met Energy Drinks kunnen ontstaan.
Afsluitend
Ook zou de overheid moeten nadenken over het verkoopbeleid van Energy Drinks aan kinderen en adolescenten, vanwege de gevaren van een hoge cafeïne consumptie voor de (mond)gezondheid in deze doelgroep.
Een belangrijke boodschap in de voorlichting van mondzorgprofessionals aan patiënten moet zijn, is dat veelvuldig gebruik van Energy Drinks, zowel het gebit, als de lichamelijke -en geestelijke gezondheid geen vleugels geeft.
Lees ook: Actieve zuurstof in de mondzorg – Gebakken lucht of een verademing
Bronnen
- Ali F, et al. Energy drinks and their adverse health effects: A systematic review of the current evidence. Postgrad Med. 2015;127(3):308-22.
- Seifert S, et al. Health effects of energy drinks on children, adolescents, and young adults.Pediatrics. 2011;127(3):511-28
- Wolk BJ, et al. Toxicity of energy drinks.Curr Opin Pediatr. 2012;24(2):243-5.
- Owens JA, et al. Effect of energy drink and caffeinated beverage consumption on sleep, mood, and performance in children and adolescents.Nutr Rev. 2014;72 Suppl 1:65-71.
- Harris JL, et al. Energy drinks and adolescents: what’s the harm? Nutr Rev. 2015;73(4):247-57.
- Ibrahim NK, et al. Energy drinks: Getting wings but at what health cost?Pak J Med Sci. 2014;30(6):1415-9
- Cavalcanti AL, et al. Short communication: In vitro assessment of erosive potential of energy drinks. Eur Arch Paediatr Dent. 2010;11(5):253-5.
- Pinto SC, et al. Erosive potential of energy drinks on the dentine surface.BMC Res Notes. 2013 19;6:67.
- West NX,et al.Prevalence of dentine hypersensitivity and study of associated factors: a European population-based cross-sectional study. J Dent. 2013;41(10):841-51.
- Concept Advies Erosieve gebitsslijtage, 2014. Ivoren Kruis
- Al-Dharrab A. Effect of energy drinks on the color stability of nanofilled composite resin. J Contemp Dent Pract. 2013 ;14(4):704-11.
- Erdemir U, et al. Surface hardness of different restorative materials after long-term immersion in sports and energy drinks. Dent Mater J. 2012;31(5):729-36.
