In Oralevidence, Uncategorized

Bij een verstandelijke beperking is er sprake van een aangeboren of een later in de ontwikkeling optredende stoornis in de intellectuele functies. Dit gaat gepaard met beperkingen in de sociale (zelf)redzaamheid. Een verstandelijke beperking wordt vastgesteld op basis van het intellectueel functioneren (IQ) en de ondersteuningsbehoefte.[1]

Maar welke ondersteuning in de mondverzorging is nodig ? Hoe is de huidige mondgezondheid en mondverzorging bij mensen met een verstandelijke beperking ? En welke tandheelkundige of mondzorgkundige interventies zijn bij hen effectief ?

Meer cariës

Recent is er een systematic review (2019) gepubliceerd over de mondgezondheid bij volwassenen met een verstandelijke beperking die niet in een zorgstelling verbleven. Op basis van de inclusiecriteria werden 33 wetenschappelijke artikelen over dit onderwerp geanalyseerd en resultaten vergeleken. Uit deze analysen bleek dat volwassenen met een verstandelijke beperking een slechte mondverzorging, plakverwijdering en gingivitis hadden. De prevalentie voor parodontitis varieerde tussen 22.5%  en 69.2%. Daarnaast was er sprake van een hoge mate van cariës en elementen met onbehandelde cariës.[2]

Lee et al. (2018) vergeleek de mondgezondheid bij Koreanen met en zonder een verstandelijke beperking. Uit dit onderzoek bleek dat de Koreanen met een beperkingen meer aangetaste en ontbrekende elementen hadden, maar ook minder gerestaureerde elementen.[3] Een laag aantal gerestaureerde elementen duidt waarschijnlijk op onder behandeling.

Daarnaast waren er ook meer edentaten met een beperking in vergelijking met de mensen zonder beperking. Er werd geen verschil in de aanwezigheid van parodontitis gevonden in beide Koreaanse groepen. Helaas waren er geen cijfers over de mondgezondheid van Nederlandse verstandelijk beperkten beschikbaar om deze resultaten mee te vergelijken.

Uit een onderzoek onder kinderen met het syndroom van Down blijkt, dat zij vaker tanderosie hebben dan kinderen zonder Down. Mogelijke oorzaken voor de ontwikkeling van tanderosie bij deze kinderen zijn het vaker gebruiken van astma medicatie, mondademhaling, reflux en een erosiever voedingspatroon.[4]

Effectieve interventies ?

Uit het bovenstaande blijkt, dat deze doelgroep kampt met mondgezondheidsproblemen. Dit vraagt om effectieve interventies die deze problemen kunnen voorkomen. Een recente Cochrane systematic review (2019) onderzocht welke interventies effectief waren.[5] Op basis van de matige kwaliteit van de beschikbare evidentie konden geen ‘keiharde’ conclusies getrokken worden of interventies worden benoemd die bewezen effectief waren bij deze doelgroep.

Wel werd er beschreven, dat op basis van deze evidentie er geen verschil aangetoond kon worden in de vermindering van gingivitis bij het gebruik van een elektrische of hand tandenborstel. Tevens lijkt er een kortdurend effect van een betere plakverwijdering te ontstaan na het volgen van een poetstraining door verstandelijke beperkten of hun begeleiders. Het gebruik van plakkleurvloeistof tijdens de instructie zou mogelijk effectief zijn, echter lijkt het niet per se de motivatie te verzorgen. Ook tandenpoetsen onder supervisie van begeleiders of verzorgers en regelmatige controles bij een mondzorgprofessional lijken op langer termijn gingivitis en plak te verminderen.[5]

Meer langdurige en kwalitatief betere onderzoeken zijn nodig om te bepalen welke interventies effectief zijn in deze doelgroep.

Lees ook: Evidence-based facts over de Hall-techniek

Bronnen

1.Volksgezondheid en Zorg.info. [https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/verstandelijke-beperking/cijfers-context/huidige-situatie#node-prevalentie-van-verstandelijke-beperking]. Geraadpleegd op 20 september 2019.
2.Ward LM et al. Oral health of adults with intellectual disabilities: a systematic review.J Intellect Disabil Res. 2019. doi: 10.1111/jir.12632. [Epub ahead of print]
3.Lee JY et al. Oral health status of the disabled compared with that of the non-disabled in Korea: A propensity score matching analysis. PLoS One. 2019 ;14(1):e0208246.
4.Hyder M et al. Are Down syndrome children more vulnerable to tooth wear? J Intellect Disabil Res. 2019 Jul 24. doi: 10.1111/jir.12673. [Epub ahead of print]
5.Waldron C et al. Oral hygiene interventions for people with intellectual disabilities. Cochrane Database Syst Rev. 2019 ;5:CD012628. doi: 10.1002/14651858.CD012628.pub2.

0